datamed s.a.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ e-Health - Περιοδικό ΝΕΟ, Ιούλιος 2004

1. Με ποιους τρόπους δραστηριοποιείται η εταιρία σας στην αγορά των πληροφορικών συστημάτων στο χώρο της υγείας; Αναφέρετε τις λύσεις που διαθέτετε στην ελληνική αγορά (επισυνάψτε όσα αρχεία θεωρείτε απαραίτητο).

Εταιρική Παρουσίαση
Προϊόντα
Πελατολόγιο

 2. Ποια είναι η άποψή σας για τον αγορά του e-health στην Ελλάδα και πώς κρίνετε τις προοπτικές της;

Τα ιδιωτικά νοσοκομεία (που κινούνται με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) έχουν από καιρό αντιληφθεί τα οφέλη της μηχανοργάνωσης τους και έχουν ήδη προχωρήσει σε κάποιες επενδύσεις κυρίως όμως στο διαχειριστικοοικονομικό κομμάτι. Από την άλλη πλευρά, τα δημόσια νοσοκομεία, όντας εγκλωβισμένα εδώ και χρόνια στα έργα Μηχανοργάνωσης Νοσοκομείων του Β ΚΠΣ (που ουδέποτε προκηρύχθηκαν)  διαθέτουν αποσπασματικές εφαρμογές (και συνήθως από περισσότερες από 1 εταιρείες) με αποτέλεσμα η έννοια της μηχανοργάνωσης στις περισσότερες των περιπτώσεων  να αφορά την ηλεκτρονική έκδοση έγγραφων ή στην καλύτερη περίπτωση η μηχανογραφική κάλυψη του λογιστηρίου και των αποθηκών. Βέβαια υπάρχουν και οι εξαιρέσεις (π.χ Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο) όπου έχουν εγκατασταθεί διεθνή και καταξιωμένα προϊόντα.
Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο έντονη στο χώρο της υγείας η αναγκαιότητα της αναβάθμισης της ποιότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών με ταυτόχρονη μείωση του κόστους τους. Για το σκοπό αυτό, πέρα από διαδικασίες επιχειρηματικού ανασχεδιασμού (business process reengineering) σημαντική βοήθεια έρχονται να προσφέρουν και οι τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών και πληροφορικής. Έτσι, ολοένα και περισσότερα νοσοκομεία διεθνώς έχουν  σε μεγάλο βαθμό υλοποιήσει ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα για την κάλυψη των αναγκών διαχείρισης τόσο διαχειριστικοοικονομικών όσο και ιατρικών δεδομένων. Τα πληροφοριακά αυτά συστήματα δίνουν την δυνατότητα αυτοματοποίησης μεγάλου αριθμού διαδικασιών (π.χ. χρεώσεων, παραγγελιοδοσίας / αποτελέσματα, κλπ. ) ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν την μηχανογραφική διαχείριση  του φακέλου του ασθενούς (Electronic Patient Record - EPR). Το τελευταίο επιτυγχάνεται μέσω των λεγόμενων Κλινικών Πληροφοριακών Συστημάτων (Clinical Information Systems) που δίνουν την δυνατότητα μηχανογραφικής παρακολούθησης του συνόλου της ιατρικής πληροφορίας ενός ασθενή συμπεριλαμβανομένων του ιστορικού, στοιχείων κλινικής εξέτασης, αποτελεσμάτων παρακλινικών εξετάσεων, στοιχεία απεικονιστικών εξετάσεων, πορίσματα και διαγνώσεις, κλπ. Σημαντική προϋπόθεση στην διαχείριση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως είναι τα ιατρικά δεδομένα, αποτελεί η διασφάλιση του ιατρικού απορρήτου και η προστασία των προσωπικών δεδομένων που επιτυγχάνεται μέσω συστημάτων και τεχνικών ιεραρχικής πρόσβασης στα δεδομένα σύμφωνα με το "ρόλο" κάθε χρήστη στην ροής εργασίας εντός του νοσοκομείου. Οι τεχνολογίες "έξυπνων καρτών" (smart-cards)  τόσο επαγγελματικών (professional) όσο και καρτών υγείας (health cards) διασφαλίζουν την πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα μόνο κατόπιν εξουσιοδότησης του ίδιου του ασθενούς και μόνο στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που έχει την ευθύνη παρακολούθησης του ασθενούς.
Μέσω του 3ου ΚΠΣ για την ανάπτυξη της Πληροφορικής στην Υγεία - Πρόνοια δόθηκε η ευκαιρία στα Πε.Σ.Υ.Π και κατ’ επέκταση στους φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας να εγκαταστήσουν υποδομές μηχανοργάνωσης προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της κοινωνίας  της Πληροφορίας. Η Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε. (ΚΤΠ ΑΕ) στο πλαίσιο των προγραμματικών συμφωνιών με  Πε.Σ.Υ.Π της χώρας προκήρυξε μία σειρά από έργα με αντικείμενο τη Δημιουργία Πληροφοριακού Κέντρου Δεδομένων και την προμήθεια Ολοκληρωμένων Πληροφοριακών Συστημάτων (ERP, Διαχείριση Ασθενών, Ιατρικός Φάκελος, Πληροφοριακό Σύστημα Εργαστηρίων, Πληροφορικού Συστήματος Διαχείρισης Βιοϊατρικής Τεχνολογίας). Το τοπίο είναι θολό, λόγω του ότι φημολογείται η ακύρωση των συγκεκριμένων διαγωνισμών,  λόγω της επικείμενης κατάργησης των Πε.Σ.Υ.Π.

Σε κάθε περίπτωση για την προμήθεια Ολοκληρωμένων Πληροφορικών Συστημάτων, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα παρακάτω :

• Διεθνή προϊόντα, προσαρμοσμένο στην Ελληνική πραγματικότητα
  Μεγάλη εγκατεστημένη βάση σε διεθνείς αγορές
  Σύγχρονα και διαρκώς εμπλουτιζόμενα και αναβαθμιζόμενα προϊόντα, βασισμένα σε διεθνώς αποδεκτά πρότυπα
  Μεγάλη γνώση του νοσοκομειακού χώρου, τόσο από τις κατασκευάστριες εταιρίες, όσο και από τους αντιπροσώπους τους στην Ελλάδα
  Ολοκληρωμένη Πρόταση

Αξίζει να σημειώσουμε ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η υλοποίηση δύο έργων εθνικής κλίμακας (Αιμοδοσία Μεταμοσχεύσεις). Συγκεκριμένα,  η DATAMED ανέλαβε τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος  Αιμοδοσίας (ΕΠΣΑ) του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας. Σε πρώτη φάση το έργο προβλέπει τη διασύνδεση 25 κέντρων και σταθμών αιμοδοσίας σε νοσοκομεία όλης της χώρας και κεντρική παρακολούθηση των δεδομένων από την Κεντρική Διεύθυνση Αιμοδοσίας του Υπουργείου Υγείας. Στο συγκεκριμένο έργο η DATAMED έχει αναλάβει τη σχεδίαση και υλοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος. Η DATAMED έχει ολοκληρώσει την υλοποίηση του Πληροφορικού Συστήματος. Επίσης, η DATAMED, σε συνεργασία με την μητρική της εταιρία ALTEC, ανέλαβε τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος  Μεταμοσχεύσεων του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας. Στο συγκεκριμένο έργο η DATAMED έχει αναλάβει τη σχεδίαση και υλοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος, το οποίο έχει ήδη ολοκληρωθεί.

3. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι σημαντικότερες τεχνολογίες στο χώρο της υγείας που θα επικρατήσουν στο προσεχές μέλλον;

 3.1 Mobile computing: PDA + WirelessLAN

 Οι σύγχρονες εξελίξεις στους τομείς των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής  είναι προφανές ότι δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον εργασίας και λειτουργίας στους χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ασύρματες επικοινωνίες (για τον τομέα των τηλεπικοινωνιών) και οι φορητές υπολογιστικές συσκευές (Personal Digital Assistants - PDAs) για τον τομέα της πληροφορικής.  Ο όρος των "κινητών υπολογιστών" (mobile computers)  που σε άλλους επιχειρηματικούς τομείς έχει εδώ και χρόνια αξιοποιηθεί, υπήρξε για τον χώρο της υγείας μια έννοια παρεξηγημένη  αφού δεν υπήρξαν μέχρι πρότινος ουσιαστικές εφαρμογές των τεχνολογιών αυτών. Με την υλοποίηση ασυρματικών δικτύων ευρείας ζώνης (Wireless Local Area Networks - WLANs) εντός των νοσοκομείων αλλά και την προσαρμογή μεγάλου αριθμού Νοσοκομειακών Πληροφοριακών Συστημάτων ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από φορητές υπολογιστικές συσκευές PDA δημιουργεί νέα δεδομένα στην αυτοματοποίηση διαδικασιών, στο περιορισμό του κόστους και κυρίως στην αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών (κυρίως μέσω της σημαντικής μείωσης των ιατρικών σφαλμάτων). Χαρακτηριστικά παραδείγματα της αξιοποίησης των παραπάνω τεχνολογιών αποτελούν η παραγγελιοδοσία εργαστηριακών εξετάσεων και φαρμάκων στο χώρο παροχής υπηρεσιών (point-of-care), η τηλεπαρακολούθηση ζωτικών βιοσημάτων, η ορθή αναγνώριση (ταυτοποίηση) ασθενών, κλπ.

3.2 Clinical Alerting Systems

• Εργαλεία λογισμικού υποβοήθησης λήψης έγκαιρων και επιστημονικά ορθών αποφάσεων  - βασισμένες σε μηχανισμούς "rule-based"
  Real-time σύνδεση με ΙΠΣΝ και ενημερώση ιατρών για αποτελέσματα εκτός ορίων (βάσει κλινικού προφίλ ασθενούς)
  Yποδεικνύουν μεταβολές  του θεραπευτικού πρωτοκόλλου ή του φαρμακευτικού σχήματος.

3.3 Συστήματα ψηφιακής επεξεργασίας βιολογικών σημάτων

3.4 Ψηφιακή επεξεργασία ιατρικών εικόνων

3.5 Έμπειρα συστήματα - νευρωνικά δίκτυα

3.6 Συστήματα Αναγνώρισης Φωνής

3.7 Συστήματα ιατρικής εκπαίδευσης

• Evidence based medicine
  Βάσεις δεδομένων

3.8 Έξυπνη Κάρτα Υγείας

Επίσης, έχω την αίσθηση ότι η έξυπνη κάρτα θα διεισδύσουν σημαντικά και στο χώρο της Υγείας τα επόμενα χρόνια. Η έξυπνη κάρτα υγείας είναι μία πλαστική κάρτα εφοδιασμένη με ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα που περιέχει μικροεπεξεργαστή και μνήμη EEPROM, έτσι ώστε να είναι δυνατή η εγγραφή και ενημέρωση πάνω στη κάρτα προσωπικών, Ιατρικών και Ασφαλιστικών πληροφοριών (φορητός ηλεκτρονικός φάκελος), η προσπέλαση μέσω της κάρτας σε Ιατρικές και Ασφαλιστικές πληροφορίες του κεντρικού συστήματος και η διασφάλιση του απορρήτου.
Η κάρτα θα επιτρέπει την πρόσβαση σε ιατρικό – νοσηλευτικό – φαρμακευτικό  προσωπικό :

• στα βασικά, μη κρυπτογραφημένα, στοιχεία των ασθενών τους όπως ονοματεπώνυμο και πληροφορίες που δεν αποτελούν εμπιστευτικό δεδομένο(πχ. αλλεργίες)
  ιατρικό ιστορικό (μόνο με τη χρήση κωδικού πρόσβασης),
  στην πλήρη ιατροφαρμακευτική αγωγή
  στην εγγραφή ιατρικών συνταγών χρησιμοποιώντας την ως ηλεκτρονικό βιβλιάριο ασθενείας για τη συνταγογράφηση - ανάγνωση – χρέωση και αποχρέωση συνταγής

Έτσι, οι παροχείς υγείας θα μπορούν να:

• Ελέγξουν την ασφαλιστική κάλυψη του κατόχου της κάρτας 
  Συμβουλευθούν το ιατρικό ιστορικό των ασφαλιζομένων (μετά από κατάλληλη εξουσιοδότηση)
  Στείλουν τη χρέωση της αμοιβής τους καθώς και τις διάφορες δαπάνες που πραγματοποίησαν για τη χορήγηση φαρμάκων.
  Παραγγείλουν ή και να συμβουλευθούν αποτελέσματα ιατρικών εξετάσεων.
  Ενημερώσουν τον Ιατρικό Φάκελο του ασφαλιζομένου, κ.λ.π.

3.9 Τηλεϊατρική

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η έγκαιρη και εξειδικευμένη προ-νοσοκομειακή περίθαλψη του ασθενή αυξάνει τη βιωσιμότητα των επειγόντων περιστατικών και βελτιώνει σημαντικά την εξέλιξη της υγείας του. Η καθυστέρηση μπορεί να μειώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της αγωγής. Σε περιπτώσεις σοβαρών τραυματισμών, ο τρόπος μεταφοράς του ασθενή και γενικότερα ο τρόπος της παρεχόμενης φροντίδας είναι καθοριστικός για τη μελλοντική εξέλιξη της υγείας του ασθενή. Το προσωπικό των ιατρείων των Μονάδων καθώς και των ασθενοφόρων που χειρίζεται συνήθως τέτοια επείγοντα περιστατικά, δεν έχει την απαιτούμενη προχωρημένη θεωρητική γνώση και εμπειρία. Επιπλέον, οικονομικοί και πρακτικοί λόγοι δεν επιτρέπουν την επί παρουσία σε μόνιμη βάση στα ασθενοφόρα ή ακόμα και στα ιατρεία των μονάδων ειδικευμένων γιατρών όπως νευροχειρούργοι, καρδιολόγοι, ορθοπεδικοί κτλ. Πρέπει στο σημείο αυτό να σημειωθεί ότι η περιφερειακή υποδομή σήμερα, εξυπηρετεί σημαντικό αριθμό πολιτών, ειδικά στις περιπτώσεις επείγουσας αεροδιακομιδής ή διακομιδής με άλλα μέσα στα κεντρικά νοσοκομεία στα οποία είναι εφικτή η κατάλληλη ιατρική θεραπεία και παρακολούθηση. Ο επείγων χαρακτήρας αυτών των περιστατικών, στην συντριπτική πλειοψηφία τους, καθιστά απαραίτητη την παροχή εξειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών (που δεν είναι βέβαια δυνατή στους απομακρυσμένους χώρους που συμβαίνουν τα παραπάνω περιστατικά).
Στο προσεχές μέλλον, θεωρείται αναπόφευκτη η ανάπτυξη της Τηλεϊατρικής, τουλάχιστον στους παρακάτω τομίας :

• Τηλεδιάγνωση και τηλεσυμβουλευτική
  Τηλεακτινολογία
  Τηλεκαρδιολογία
  Τηλεπαθολογία
  Τηλεδερματολογία
  Τηλεχειρουργική
  Τηλεσυνδιάσκεψη- Τηλεεκπαίδευση
  Τηλεϊατρική για υποστήριξη διακομιστικών σταθμών

4. Παραθέστε κάποιο χαρακτηριστικό case study πελάτη σας (μέγιστος αριθμός λέξεων: 500).

”ΥΓΕΙΑΣ ΜΕΛΑΘΡΟΝ’’

Αντικείμενο του έργου αποτέλεσε η πλήρης μηχανογράφηση του Υγείας Μέλαθρον», Νοσοκομείου του Ταμείου Υγείας Προσωπικού Εθνικής Τράπεζας, με το Ολοκληρωμένο Πληροφορικό Σύστημα Νοσοκομείου medico//s και το Πληροφορικαό Σύστημα Μηχανογράφησης Εργαστηρίων (LIS) TDLab//plus και η διασύνδεση αυτών μέσω του πρωτοκόλλου HL7.
Άλλα υποσυστήματα που εγκαταστάθηκαν στο Νοσοκομείο είναι το εξειδικευμένο Υποσύστημα Τιμολόγησης Ιατρικών Πράξεων doc//billing, στα πλαίσια μηχανογράφησης του Λογιστηρίου Ασθενών και της διασύνδεσής του με το υφιστάμενο λογισμικό λογιστικής διαχείρισης, ενημερώνοντας τη Γενική και Αναλυτική λογιστική του Τ.Υ.Π.Ε.Τ. Επίσης στα ίδια πλαίσια εγκαταστάθηκε και το Υποσύστημα Υποστήριξης Διοικητικών Αποφάσεων (MIS), με σκοπό την εξαγωγή στατιστικών και διοικητικών αναφορών. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ‘Υγείας Μέλαθρον’ καινοτομία αποτέλεσε η ηλεκτρονική παραγγελία εξετάσεων μέσω του medico//s, η αυτοματοποίηση της εκτέλεσης με τη χρήση barcodes στο εργαστηριακό τμήμα και τέλος η παραγγελία και λήψη αποτελεσμάτων από απομακρυσμένους σταθμούς εργασίας. Σημαντική καινοτομία αποτέλεσε η On-Line σύνδεση με το μητρώο ασφαλιζομένων του Ταμείου, λαμβάνοντας υπόψη την διαλειτουργικότητα ενός ασφαλιστικού φορέα με ένα Νοσηλευτικό Ίδρυμα, καθώς και η παραγγελία και λήψη αποτελεσμάτων από απομακρυσμένους σταθμούς (εκτός Νοσοκομείου, π.χ Ιατρεία Σοφοκλέους). Στα πλαίσια του έργου η DATAMED προμήθευσε στο Τ.Υ.Π.Ε.Τ και το σύνολο του απαιτούμενου Hardware:

– Clustered IBM Risc Servers (DB)
– SUN SERVER
– IBM (Intel) Application Servers
– IBM workstations (60)

Το ‘’ΥΓΕΙΑΣ ΜΕΛΑΘΡΟΝ’’ αποκόμισε αποτελεσματικότητα στην εξυπηρέτηση των ασθενών μέσα από την ‘’Διαχείριση Ασθενών’’, συνέπεια με τα διεθνή πρότυπα (HL7, ICD9, ICD10, DICOM 3.0, CPT-ICPM. DRG), τήρηση Ιατρικού Φακέλου μέσα από την εγκατάσταση των υποσυστημάτων ‘’Ιατρικής Κωδικοποίησης και Τεκμηρίωσης’’, ‘’Διαγνώσεων και Αλληλογραφίας Ιατρών’’ και<STRONG> ‘’Ιατρικών Πρωτοκόλλων’’ και δόθηκε έτσι η δυνατότητα στο ιατρικό προσωπικό να αναβαθμίσει το επιστημονικό του έργο. Η ενσωμάτωση της τεχνογνωσίας έγινε μέσω του εξελιγμένου συστήματος κανόνων (Rule-Based System) της εφαρμογής, όπου είναι δυνατή η δόμηση λεπτομερών κανόνων αποτελούμενων από συνθήκες και αντίστοιχες ενέργειες, Πιο συγκεκριμένα, ανάλογα με δεδομένα όπως η τιμή μίας εξέτασης, η ηλικία και το φύλο του ασθενούς, τα σχόλια της παραγγελίας κλπ. ενεργοποιούνται αυτόματα ενέργειες όπως η παραγγελία νέας εξέτασης, η απόκρυψη αποτελέσματος από τις εκτυπωμένες αναφορές, η προσθήκη σχολίου, η επικύρωση του αποτελέσματος κλπ. Η πληροφόρηση του προσωπικού αναφέρεται στα δεδομένα που παράγονται από τον έλεγχο ποιότητας των ιατρικών μηχανημάτων και στα στοιχεία που αφορούν στους φακέλους των ασθενών και σε επιδημιολογικές παρατηρήσεις. Ο έλεγχος ποιότητας είναι διαδικασία που υποστηρίζεται πλήρως τόσο για τα δείγματα των ασθενών, όσο και για ειδικά δείγματα ποιοτικού ελέγχου, με δυνατότητα δημιουργίας όλων των διεθνώς χρησιμοποιούμενων γραφημάτων. Η αναζήτηση των ιατρικών φακέλων των ασθενών γίνεται με ταχύτητα και εργονομία, ενώ η εξαγωγή των στατιστικών στοιχείων και των επιδημιολογικών μεγεθών βασίζεται σε αυτοματοποιημένες λειτουργίες, ενσωματωμένες στο σύστημα. Τέλος επιτεύχθηκε μείωση λαθών - αναβάθμιση υπηρεσιών, αύξηση παραγωγικότητας προσωπικού και αναλυτικών οργάνων, αρχειοθέτηση - οργάνωση αποτελεσμάτων, αυτοματοποίηση διαδικασιών σε τεχνικό - λειτουργικό - επιστημονικό επίπεδο, δημιουργία στατιστικών - επιδημιολογικών  στοιχείων, μείωση κόστους λειτουργίας, μείωση κόστους αναλώσιμων υλικών – αντιδραστηρίων - δυνατότητα πιστοποίησης σύμφωνα με τις κοινοτικές οδηγίες

Παρακάτω παραθέτουμε τα βασικότερα υποσυστήματα του εγκατεστημένου λογισμικού :

Υποσυστήματα medico//s

• Υποσύστημα διαχείρισης εσωτερικών ασθενών – γραφείο κίνησης
  Υποσύστημα διαχείρισης εξωτερικών ασθενών
  Υποσύστημα γραμματείας εξωτερικών ιατρείων
  Υποσύστημα επειγόντων περιστατικών
  Υποσύστημα διαχείρισης ορόφων ή κλινικών
  Υποσύστημα παραγγελιών εξετάσεων, φαρμάκων και υλικών
  Υποσύστημα ιατρικής κωδικοποίησης και τεκμηρίωσης
  Υποσύστημα διαγνώσεων και αλληλογραφία ιατρών
  Υποσύστημα γραφείου νοσηλίων - Τιμολόγηση ιατρικών πράξεων

Εργαστήρια που καλύπτει το LIS (Μέσος Ημερήσιος Αριθμός Δειγμάτων: 300 δείγματα ή 3.000 εξετάσεις).

• Βιοχημικό
  Ανοσολογικό
  Μικροβιολογικό
  Αιματολογικό
  Αμφίδορμη επικοινωνία με εννέα (9) αναλυτές

 Αξίζει να σημειωθεί, ότι στο συγκεκριμένο νοσοκομείο γίνεται ηλεκτρονικά τόσο η παραγγελία εξετάσεων, όσο και λήψη αποτελεσμάτων και από απομακρυσμένους σταθμούς, ενώ πρόσφατα έγινε και η εγκατάσταση της WEB έκδοσης των εφαρμογών.

Αντώνης Μπιλλήρης

Εμπορικός Διευθυντής